Testament in Spanje?

Testament in Spanje? Toch beter in België of Nederland?

Juristen hebben uiteenlopende meningen en elke situatie is anders.

In dit artikel belicht ik verschillende factoren die van belang zijn om te beslissen waar u een testament maakt.

In elk geval raad ik iedereen sowieso aan om een testament te maken, zeker wie banden heeft met verschillende landen, bijvoorbeeld Spanje en Nederland of Spanje en België.

Misschien heeft u het al gehoord of gelezen: maak een testament in Spanje! Neen, zeker niet doen, maak een testament in België of Nederland! Of zelfs: een testament in Spanje en bovendien ook in België of in Nederland! Welke is de juiste oplossing? 

Een eenduidig antwoord is er niet, alles hangt af van uw persoonlijke situatie en elke oplossing heeft voor- en nadelen. Daarom ga ik hieronder dieper in op een aantal factoren die van belang zijn om te beslissen waar u een testament maakt. U krijgt ook enkele tips die handig kunnen zijn.

Eerst en vooral: ik raad altijd aan een testament te maken bij een notaris. Dit is een algemene tip voor iedereen, maar zeker voor wie bezittingen heeft in meer dan één land. 

Na deze algemene tip: welke factoren zijn van belang bij de beslissing waar testament te maken (in België, Nederland of Spanje)?

Eerst en vooral moeten we weten dat een nieuw testament, behalve indien anders vermeld, het vorige testament vervangt (het vorige testament is dan niet meer geldig). Indien u dus een testament maakt in België of Nederland en vervolgens in Spanje, zal het Spaanse testament het Nederlandse of Belgische vervangen, behalve indien de tekst van het Spaanse testament het tegendeel vermeldt. Het is belangrijk dat zorgvuldig wordt nagedacht over de inhoud van het testament in Spanje, indien men wil dat beide testamenten geldig blijven: het Nederlandse (of Belgische) testament over de bezittingen in Nederland (of België) en het Spaanse over deze in Spanje. Het is mogelijk dat u denkt dat alles prima geregeld is, maar eigenlijk is uw testament in Nederland of België niet meer geldig en alleen nog uw Spaanse testament, omdat dit niet duidelijk vermeld wordt. Deze algemene regel is een addertje onder het gras voor wie twee testamenten wenst, elk voor de bezittingen in één land. Twee testamenten (één in België of Nederland en ook één in Spanje) zijn mogelijk, maar voorzichtigheid is hierbij geboden. 

Een belangrijke vraag is waar u vast woont, in Spanje of in België/Nederland? En hierbij is opnieuw voorzichtigheid geboden... want soms is de officiële situatie (waar men ingeschreven of geregistreerd staat) anders dan de werkelijkheid. Denk bijvoorbeeld aan iemand die tien maanden per jaar in Spanje verblijft, maar toch diens domicilie blijft behouden in België. Dat kan op veel vlakken voor problemen zorgen, zo ook bij erfrecht en dus bij de erfenis.

Het woonlandprincipe is namelijk van toepassing, volgens de Europese Verordening (EU) nr. 650/2012. Dit gaat over personen met een nationaliteit van de Europese Unie. Voor deze mensen geldt het woonlandprincipe: meestal wordt het erfrecht geregeld volgens de wetgeving van het woonland (er bestaat wel een belangrijke uitzondering op het woonlandprincipe, daarover hieronder meer). Het woonland is het land in de Europese Unie waar de erflater diens gewone verblijfplaats had. En dat is niet altijd de plek van het officiële domicilie of het officiële adres! Indien de Belg over wie we het hadden, tien maanden per jaar in Spanje verblijft, kan Spanje beschouwd worden als de gewone verblijfplaats, waarbij meestal het Spaanse erfrecht van toepassing zal zijn op diens erfenis. Het bepalen van het woonland kan een complexe zaak zijn, want er kan rekening gehouden worden met verschillende feitelijke omstandigheden. 

Zoals gezegd bestaat een belangrijke uitzondering op het woonlandprincipe, namelijk de keuze via testament voor het recht van de nationaliteit. Deze rechtskeuze moet uitdrukkelijk worden vermeld in het testament. Dit is één van de redenen waarom ik adviseer in elk geval een testament te maken en wel bij een notaris die u de weg kan wijzen in deze complexe materie. Of nog beter: notarissen, in het meervoud, daarover hieronder meer.

Eerst even een voorbeeld: 

Mariska woont al jarenlang in Spanje. Bij aankomst in Spanje liet zij zich inschrijven bij alle nodige Spaanse instanties en uitschrijven in Nederland, waar ze toen vandaan kwam. Ze heeft een "Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión Europea", wat ik meestal ter vereenvoudiging een "verblijfskaart" noem. Zij bezit één nationaliteit, namelijk de Nederlandse. Bij een notaris in Spanje maakt zij haar testament. Daarin laat zij opnemen dat zij kiest voor het Nederlandse erfrecht, het erfrecht van haar nationaliteit.

Ik had het hierboven over een notaris, maar eigenlijk is mijn advies over het algemeen: ga te rade bij twee notarissen, één in België of Nederland en een tweede notaris in Spanje. Dit is een advies voor wie banden heeft met twee landen, ofwel België en Spanje, ofwel Nederland en Spanje. Laatst had ik een gesprek met een Belgische notaris over een persoon met Belgische nationaliteit die in Nederland woont en ook bezittingen heeft in Spanje, dat wordt nog ingewikkelder natuurlijk. Mijn cliënten hebben bijna allemaal banden met twee landen, waarvan één Nederland of België is en het andere Spanje. Maar zoals gezegd, het kan nog ingewikkelder. Ik werkte ook al aan een dossier waarbij banden bestonden met Spanje, België, Frankrijk en Italië. In elk geval is voorzichtigheid geboden en zorgvuldigheid troef in elke internationale context.

Heeft u vragen over testament, over erfrecht of erfenis?

Uw vragen kunt u stellen via https://www.lesagespanje.com/contact Ook suggesties voor nieuwe publicaties zijn welkom. 

Dank voor uw belangstelling en tot de volgende keer!

Nog niet geabonneerd? Als nieuwsbriefabonnee krijgt u een mail telkens een nieuwe publicatie verschijnt, alleen even klikken op deze link https://www.lesagespanje.com/suscripcion-newsletter, snel invullen (gratis) en klaar!

lesagespanje #advocaatSpanje #AbogadaSpanje #erfenisSpanje #testamentSpanje

Aan bovenstaande tekst kunnen geen rechten ontleend worden. Dit is geen juridisch noch fiscaal advies en niet bindend. De tekst is algemeen en louter informatief. Concrete situaties moeten worden voorgelegd aan een gespecialiseerde adviseur. We zijn niet aansprakelijk voor schade die uit mogelijke verkeerde interpretatie van deze tekst, uit onjuistheden of onvolledigheid zou kunnen voortvloeien.